Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
< powrót

Viola da gamba

rodzaj instrumentu: strunowe

Ten podobny do wiolonczeli instrument smyczkowy pojawił się w Europie w późnym XV wieku, a w okresie renesansu i baroku zyskał wielką popularność

Zdjęcie przedstawia gambistkę Giovannę Bayer pozującą z instrumentem
Gambistka Giovanna Bayer pozuje z instrumentem, fot. Martin Chiang, CC BY-NC-SA 2.0

Gamba miała wiele kształtów i rozmiarów (od dyszkantowej do subbasowej), a podczas gry trzymano ją pionowo na kolanie lub między kolanami, co tłumaczy nazwę instrumentu (po włosku gamba znaczy noga).

Standardowa gamba wyposażona była w sześć strun (w baroku dodano siódmą, najniższą strunę), strojonych podobnie jak lutnia, z tercją wielką między środkowymi strunami. Miała też podstrunnicę z progami i płaski gryf, które ułatwiały grę akordową, polifoniczną. Grający na gambie trzymał smyczek od dołu, co zapewniało naturalną pozycję ciała.

Na gambę pisano zarówno utwory solowe, jak i takie, które wymagały użycia całej grupy instrumentów tego typu, czyli konsortów. Tradycja konsortowego grania kwitła do końca XVII wieku w Anglii, gdzie na zespoły pisano rozmaite tańce, fantazje czy opracowania utworów wokalnych. Od XVII wieku po połowę wieku XVIII viola da gamba była jednym z najbardziej popularnych instrumentów do gry solowej. Szczególną nobilitację zdobyła we Francji, gdzie powstawały także dzieła kameralne z udziałem violi da gamba. Choć w XIX wieku zniknęła z życia koncertowego, wiek XX przyniósł renesans zainteresowania tym instrumentem i przeznaczonym nań repertuarem muzycznym.

 Ciekawostki:

  • Viola da gamba była ulubionym instrumentem króla Ludwika XIV, który zatrudnił na swym dworze w Wersalu ówczesnego króla gambistów” – Marina Marais.
  • Konsorty gambowe rozwijały w Anglii za panowania króla Henryka XVIII. On sam pisał utwory na gambę, a w swej kolekcji instrumentów miał 25 różnego rodzaju viol.
  • O życiu Marina Marais i jego relacji z mistrzem de Sainte Colombe opowiada film Alaina Corneau pt. Wszystkie poranki świata (1991), nad którym opiekę muzyczną sprawował Jordi Savall, jedne z najsłynniejszych współczesnych gambistów.

 

drukuj pdf

zobacz również:

Mandolina +dodaj do schowka
Wiedza
Instrumenty

Jest to mały instrument strunowy z rodziny lutni

Klawikord +dodaj do schowka
Wiedza
Instrumenty

Jest jednym z najstarszych strunowych instrumentów klawiszowych i wywodzi się ze średniowiecznego monochordu

Diabelskie skrzypce +dodaj do schowka
Wiedza
Instrumenty

Diabelskie skrzypce to dość nietypowy instrument strunowy, ponieważ służy on nie tyle do grania, ile do rytmicznego hałasowania

Lira korbowa +dodaj do schowka
Wiedza
Instrumenty

Ten instrument, zaliczany do grupy strunowych smyczkowych, był bardzo popularny w muzyce renesansu, a potem w muzyce ludowej.