Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
< powrót

Arnold Schönberg | Verklärte Nacht

kompozytor: Arnold Schonberg
rodzaj: instrumentalne
Verklärte Nacht | Arnold Schönberg

Rozświetlona noc – czyli poemat symfoniczny o spotkaniu kochanków

To pierwszy poemat symfoniczny napisany na zespół kameralny. To także jedno z pierwszych ważnych dzieł dwudziestopięcioletniego Schönberga. Utwór, skomponowany w 1899 roku początkowo na sekstet smyczkowy, w 1917 roku został przez kompozytora opracowany na kameralną orkiestrę smyczkową, a następnie po raz trzeci przeredagowany w 1943 roku. Wersja rozbudowana zyskała większą popularność od skromnej wersji pierwotnej.

Tytuł utworu, tłumaczony czasem jako „Rozświetlona”, „Rozgwieżdżona”, innym razem jako „Przemieniona noc”, odnosi się do poematu Richarda Dehmla, który jest kanwą kompozycji Schönberga. Opowiada on o nocnym spotkaniu kochanków, podczas którego kobieta wyznaje, że jest w ciąży z innym i uzyskuje przebaczenie. Tryumf miłości symbolizuje rozjaśnienie się nocnej scenerii. Impulsem do skomponowania Verklärte Nacht było spotkanie kompozytora z Mathildą von Zemlinsky, siostrą jego nauczyciela Alexandra von Zemlinsky’ego, którą miał poślubić jeszcze przed premierą utworu.

Verklärte Nacht oddaje najsubtelniejsze odcienie emocjonalne. Pełna tkliwości, ale i namiętności muzyka o wyrafinowanej harmonii, stylistycznie przynależy do późnego romantyzmu i nie zapowiada rewolucji atonalnej, nie mówiąc już o dodekafonicznej, która w twórczości Schönberga miała nastąpić niebawem. Kompozytor operuje tu rozszerzoną tonalnością (utwór napisany jest w tonacji D-dur), która na owe czasy była i tak odważna (podobnie jak tematyka wiersza). Świadczy o tym chłodne przyjęcie utworu podczas prawykonania w 1902 roku w Wiedniu. Powodem odrzucenia utworu przez tamtejszy Musikverein był podobno jeden akord, którego nie sposób było zinterpretować teoretycznie, w związku z czym został uznany za „nieistniejący”. Schönberg miał odpowiedzieć na zarzut następująco: „W takim razie utworu nie można wykonać, ponieważ nie można wykonać czegoś, co nie istnieje”.

 

 

Monika Pasiecznik

 

 

Fot. Bob Owen, Flickr, CC BY

drukuj pdf

zobacz również:

Hector Berlioz | Symfonia Fantastyczna +dodaj do schowka
Kanon

Utwór stworzony pod wpływem silnego uczucia Berlioza do przyszłej żony

Johannes Brahms | Kwartet fortepianowy g-moll op. 25 +dodaj do schowka
Kanon

Wśród wielbicieli I Kwartetu fortepianowego Brahmsa było wiele znakomitości świata muzycznego, m.in. Arnold Schoenberg i Klara Schumann, żona Roberta Schumanna

Edward Grieg | I Suita Peer Gynt op. 46 +dodaj do schowka
Kanon

Najsłynniejszy utwór norweskiego kompozytora... z polskim akcentem

Gustav Mahler | I Symfonia D-dur Tytan +dodaj do schowka
Kanon

I Symfonia jest jak kiełkujące ziarno. W postaci zalążkowej znaleźć tu można najważniejsze idee dla późniejszej twórczości Mahlera