Zostałeś zalogowany. Za X sek. strona zostanie przeładowana.
×zamknij
Korzystaj z serwisu jako: Dzięki temu otrzymasz treści dopasowane do Twoich potrzeb.
Zobacz również:
< powrót

Franz Schubert | Lirnik - pieśń

kompozytor: Franz Schubert
rodzaj: wokalno-instrumentalne
Lirnik - pieśń | Franz Schubert

Fortepian Schuberta naśladuje brzmienie liry korbowej

Czytając biografię Schuberta, możemy dojść do wniosku, że najważniejsze jego kompozycje powstawały jakby mimochodem. Krótkie, niespełna 31-letnie życie ich twórcy wypełnione było przecież w dużej mierze zabawą, spotkaniami z przyjaciółmi. Na równi jednak obecna była w nim intensywna praca, uczuciowe wzloty i rozczarowania. Cieniem na ostatnich latach kompozytora, nadal pełnych ekscytujących wydarzeń, położyła się także trawiąca jego ciało choroba, wprawiająca go w rosnące przygnębienie. Nad Podróżą zimową pracował Schubert przez ostatnie półtora roku życia. Sam wybrał cykl wierszy Wilhelma Müllera (wcześniej napisał do jego tekstów genialny cykl Piękna młynarka D795), który wpisywał się w fascynację kompozytora motywami miłości i śmierci. Wiele z jego pieśni można sprowadzić do tych motywów jak do wspólnego mianownika. Układają się one w zaskakująco pełny obraz ludzkiego doświadczenia.

Podróż zimowa to rozpisane na 24 pieśni studium zawiedzionej miłości, uczucia odrzucenia i niezrozumienia, samotności i depresji. Oto zraniony i odtrącony przez ukochaną kobietę młody człowiek wędruje przez pustą, pokrytą śniegiem krainę, a w jego myślach przesuwają się wspomnienia krótkiego szczęścia i nadziei, przeszywające doświadczenia zawodu, tęsknota za śmiercią, gorączkowe próby poszukiwania ulgi w cierpieniu. Schubert, który w swoich utworach tak chętnie równoważył ciemne i jasne barwy, ponure i radosne harmonie, w Podróży zimowej nie pozostawia nadziei. Każda puenta przynosi rozczarowanie. Każdy jasny promień ginie w ciemnościach. Bezkresna biała przestrzeń znajduje wyraz w powracającym śmiertelnym spokoju tej muzyki, jakby w bolesnym otępieniu.

Wędrowiec mija na swojej drodze ludzkie osady, jednak świat wydaje się dla niego zamknięty. Tylko psy ujadają i wrony kraczą, zapowiadając koniec. Tym mocniej działa ostatni z obrazów: postać stojącego na mrozie starego lirnika. To wędrowny ludowy śpiewak, który akompaniuje sobie na lirze korbowej. Fortepian Schuberta naśladuje brzmienie tego instrumentu, z charakterystyczną podstawą basową, na której tle wygrywana jest prosta, powtarzalna melodia. Lirnik z wiersza Müllera i pieśni Schuberta zdrętwiałymi od zimna palcami wygrywa wciąż swoją melodię. Jego nagie stopy przymarzają do ziemi. Stoi za wsią, nikt go nie słucha, nie da jałmużny, nie zaprosi do domu. Ale tak właśnie wygląda jego życie. Tak też wygląda życie w oczach wędrowca. „Dziwny starcze, czy mogę pójść z tobą? Może zagrasz także moją pieśń?” – pyta. Starzec jest symbolem pogodzenia z losem. Może też być zwiastunem śmierci – ale nie tej nagłej. Śmierci wyczekanej, kończącej długie życie bez nadziei.

Skończywszy pierwszą część Winterreise, Schubert zwołał znajomych, oświadczając, że przedstawi im cykl „wzbudzających grozę pieśni”. Przyjaciele nie byli jednak z początku zachwyceni Podróżą. Wydała im się nazbyt ponura. Schubert odrzekł: „Podobają mi się te pieśni bardziej niż wszystkie inne i wam spodobają się także”…

 

Adam Suprynowicz

 

Lirnik ukraiński, Kostrzewski wg fotografii Beyera, Wikimedia Commons, PD

 

 

drukuj pdf

zobacz również:

Hector Berlioz | Symfonia Fantastyczna +dodaj do schowka
Kanon

Utwór stworzony pod wpływem silnego uczucia Berlioza do przyszłej żony

Johannes Brahms | Kwartet fortepianowy g-moll op. 25 +dodaj do schowka
Kanon

Wśród wielbicieli I Kwartetu fortepianowego Brahmsa było wiele znakomitości świata muzycznego, m.in. Arnold Schoenberg i Klara Schumann, żona Roberta Schumanna

Edward Grieg | I Suita Peer Gynt op. 46 +dodaj do schowka
Kanon

Najsłynniejszy utwór norweskiego kompozytora... z polskim akcentem

Gustav Mahler | I Symfonia D-dur Tytan +dodaj do schowka
Kanon

I Symfonia jest jak kiełkujące ziarno. W postaci zalążkowej znaleźć tu można najważniejsze idee dla późniejszej twórczości Mahlera