< powrót

Sergiusz Prokofiew | II Suita z baletu Romeo i Julia op. 64

kompozytor: Sergiusz prokofiew
rodzaj: instrumentalne
II Suita z baletu Romeo i Julia op. 64 | Sergiusz Prokofiew

Tym utworem Prokofiew podpadł stalinowskim władzom

Spora część twórczości Prokofiewa to muzyka sceniczna, w tym baletowa. Jak wielu ówczesnych kompozytorów, także Prokofiew tworzył ją pod wpływem i dla Baletów Rosyjskich Diagilewa. Zamówienie na balet Romeo i Julia przyszło jednak z moskiewskiego Teatru Bolszoj. Kompozytor zabrał się do pracy w 1935 roku. Rok później balet był gotowy.

To pierwszy utwór Prokofiewa napisany po powrocie do Związku Radzieckiego, w czasach najgorszego stalinizmu. Mimo zgodności z estetycznymi zaleceniami władzy – uproszczeniem środków, powrotem do muzyki tonalnej – kompozytor i tak nie zdołał uniknąć zarzutów. Dotyczyły one zakończenia baletu, które Prokofiew zmienił na szczęśliwe – Julia budziła się ze śmiertelnego snu, by ocalić Romea przed samobójstwem. O dziwo, funkcjonariusze państwowi zasugerowali kompozytorowi przywrócenie oryginalnego zakończenia historii kochanków, mimo że wszelki pesymizm nie był dobrze widziany z perspektywy nowej polityki kulturalnej ZSRR.

Chcąc zapewnić swym utworom scenicznym życie koncertowe, Prokofiew opracowywał je w formie suit orkiestrowych. Pierwszym takim opracowaniem muzyki baletowej jest Suita scytyjska z 1915 roku na podstawie muzyki z niewystawionego nigdy baletu Ała i Łołlij. Także muzyka do baletu Romeo i Julia według Szekspira istnieje w formie suity i to nie jednej, ale aż trzech. Największą popularność zyskała II Suita, ułożona z wybranych fragmentów partytury w tym samym roku, w którym powstał balet. Po raz pierwszy została wykonana w 1937 roku w Brnie.

Części suity to: 1. Montecchi i Capuletti, 2. Julia, 3. Ojciec Laurenty, 4. Taniec, 5. Rozstanie Romea i Julii, 6. Taniec dziewcząt antylskich, 7. Romeo przy grobie Julii.

Najpopularniejsza jest część pierwsza, znana też jako Taniec rycerzy i przedstawiająca bal w pałacu Capulettich. Rozpoczyna ją prosty, lecz wyrazisty rytmicznie i niezwykle posępny temat oparty na rozłożonych trójdźwiękach. Mimo wielu ograniczeń i kompromisów Prokofiewowi udało się stworzyć muzykę niebanalną. Wyraziste melodie w połączeniu z charakterystyczną dla Prokofiewa harmoniką posttonalną dały efekt artystycznie przekonujący. Utwór należy do najczęściej wykonywanych dzieł Prokofiewa.

 

Monika Pasiecznik

 

 

Fot.: Galina Ulanova i Yuri Zhdanov jako Romeo i Julia, autor nieznany, Wikimedia Commons, PD

drukuj pdf

zobacz również:

Edward Grieg | I Suita Peer Gynt op. 46 +dodaj do schowka
Kanon

Najsłynniejszy utwór norweskiego kompozytora... z polskim akcentem

Aram Chaczaturian | Taniec z szablami z baletu Gajane +dodaj do schowka
Kanon

Kompozycja z gatunku wszechobecnych – pojawia się w filmach, reklamach, przeróbkach popowych i rockowych 

Włodzimierz Kotoński | Etiuda na jedno uderzenie w talerz +dodaj do schowka
Kanon

Pierwszy polski utwór muzyki elektroakustycznej

Olivier Messiaen | Turangalila +dodaj do schowka
Kanon

Część muzycznego tryptyku inspirowanego mitem o Tristanie i Izoldzie